Yangın Bölmelerinin Önemi
Yangının kısıtlanması ve alev ve duman yayılımının en aza indirgenmesi tüm bina yönetmelikleri ve mevzuatının ana hedefidir. Bu zorluğu aşmanın tüm mimar ve tasarımcılar için en kolay ve en maliyet etkin yolu ise yangın bölmelendirmesidir. Bu tüm dünyada milli bina mevzuatlarında zorunlu haldedir ve yangın bölmeleri inşasının, tipi, boyutları ve yerleri için tedbirler, sınırlamalar, açık kurallar sağlar. Bu tüm bina sahipleri ve sigortacılar için sadece can emniyeti adına değil aynı zamanda varlıkların korunması adına da önemli bir endişedir. Fakat yangın bölmeleri neden bu kadar önemlidir, taşıdığı faydalar kadar gizli riskleri de var mıdır?

Yönetmelikler ve mevzuatta Yangın Bölmelendirmesi Teorisi
Her bina içinde yangın olduğu takdirde alev ve dumanın yayılmasını sınırlandıracak şekilde inşa edilmelidir. Alev ve dumanın yayılması binayı yangına dirençli duvar ve tabanları olan ayrı bölmelere ayırarak kısıtlanabilir- bina sakinlerinin kaçış yollarının mevcudiyetini de artırır. Bu bağlamda bölmelendirme, merdiven ve koridor gibi kaçış yollarını da korur. Teknik olarak; bölmeler alevin yayılmasını önler, yakıt tedarikini sınırlar ve oksijen tedarikini keser dolayısıyla bir yangının 3 ana kaynağını hedef alır; ısı, yakıt ve oksijen. Bundan dolayı yangın Bölmelendirmesi tüm yönetmelik ve mevzuatta pasif yangından korunmanın en önemli prensiplerinden biri olarak kendine yer edinmiştir. Hatta 1791 tarihli dünyanın ilk yangın yönetmeliklerinden olan Almanya Bavyera yönetmeliği; bir binadaki belirli alanların alevlerin bir yerden diğerine geçmesini önlemek için ayrılması gerektiğini ifade eder.

Özet olarak; Yangın bölmesi bir binada etrafı tamamen yangına dayanıklı malzeme ile çevrili alandır. Yangın Bölmeleri bazı binalarda kanunen gerekli bazılarında ise temel güvenlik tedbiri olarak şiddetle tavsiye edilirler. Bazı sigorta şirketleri de bazı işler için sigorta poliçesi hazırlamadan sorumluluklarını azaltmak adına, önce yangın bölmelerinin monte edilmesini talep etmektedirler.1)

Bir binada yangın duvarları ve tabanları prensibi

Hedefler kesin değildir ama zaman ile alakalıdır ve şunları garanti etmelidirler;

• Bina çökmemeli ve dengesiz hale gelmemeli,
• İtfaiyecileri ve kaçış yollarını korumalı, yangının büyüyerek bina sakinleri ve yakındakilere tehlike yaratmasına ihtimalini azaltmalı: ölümlerin %40 yangının başladığı odada olmayan kişilerdir.
• Güvenli mülk: Yılda birçok milyar dolar sigortalı kayıplar ve ayrıca çok daha fazla sigortasız kayıplar.
• Dumanın yayılmasını engelleme: Duman dakikada 50 ila 300ft arası ilerler, yangınla bağlantılı ölümlerin 2/3 duman solumaktandır.

Birçok yönetmeliğe göre binalar bölme duvarları ve tabanı ile bölünmelidir. Bu duvar ve tabanların minimum yangına dayanma süresi olmalıdır. Fakat binalar, tipine, amacına ve sakinlerine olan hayati risklere göre farklılık gösterirler. Çoğu durumda örneğin; tek katlı bir aile evi, çok katlı bir hastane veya alışveriş merkezinden daha az hayati risk oluşturur.

  - Yönetmeliklerde Yangından Korunma Gerekliliklerinin Seviyesi-

Dolayısıyla farklı milli yönetmeliklerde ilave rehberlik bilgileri verilir.

• Binanın tip, kullanım maksadı (ör: hastane, AVM, konut binası, fabrika, eğlence vs.)
• Binanın boyutları (ör: Kat sayısı, binanın yüksekliği)
• Bölmelerin boyutları (ör: bölmenin bir duvarından diğerine mesafe, bir bölmenin maksimum alanı)
• Bölmelerin mevkii(ör. Kaçış yolları ve koridor yanında, şaftlar)
• Özel Yangın riski bölgeleri (ör: özel tehlikeli sıvılar bulunan depolar)
• Yangın mukavemet süresi (ör. Minimum yangın mukavemeti 90 dakika.)

Yangına Dayanımlı Tertibatları Binanın bütün ömrünce Yangın Yalıtımlı Tutmak.

Çoğu zaman masraf ve bütçe kısıtlamaları nedeniyle yangın yalıtımı ya göz ardı edilir ya da çok az üstünde durulur. Eğer bina sahipleri, mimarlar, tasarımcılar ve genel müteahhitler doğru yangın yalıtım şartnameleri ve tedbirlerini inşaat projesinin ilk safhalarında ele alsalar bu gerekli olmaz. Bu onların yasal zorunluluğudur.

Diğer bir sorun da yangın yalıtımlı duvar ve tabanları binanın tüm ömrü boyunca nasıl sağlam olarak koruruz. Yani bu sadece yeni inşaat ile ilgili değil aynı zamanda yangın ihtimalinin en fazla olduğu iskân aşamasına geçildiğinde de önemli. Yangın sebepleri ile ilgili analizler, yangınların her an her yerde olabileceğini gösteriyor. Yangınların %35’i elektrik problemlerinden kaynaklı (kısa devre) yaklaşık %10 ‘u ise tesisatın fazla ısınmasından kaynaklı, %17’si insan hatasından ve %22’sinin ise nihai sebebi bilinmiyor.3). 

Bir binanın ömrü boyunca birçok ilaveler, yeni inşaatlar yapılır ve güçlendirme tedbirleri alınır. Yeni iletişim ve acil durum sistemler nedeniyle yeni kablolar çekilir, elektrik ekipmanı güncellenir, yeni bölmeler ve alçıpanla ayrılmış yeni ofisler, yeni yangın yükleri olan yeni içerikler, iç bölmelerin yenilenmesi, havalandırma ve ısıtma sistemlerinin uzatılması, ekipman, boruların ve tavaların bakımı gibi faaliyetlerin, yangın yalıtımlı geçiş kapatmalarının durumuna dramatik etkileri olur. Bu süreçlerde farklı disiplinlerden farklı bakım ekipleri, mevcut yangın dayanımlı geçiş kapatmalarını kıracak ve hasar vereceklerdir.

• Peki, onlar işini bitirince kim doğru yangın dayanımlı geçiş kapatmalarının bakımını yapacak?
• Yangın dayanımlı duvarlardaki açık kalan veya hasarlı açıklıkları kim kapatacak?
• Kapatmaların kapanması için aynı test ve onay sistemleri kullanılmış mı?
• Arızalı ve hatalı tüm kapatmalar listelenip bina sahibine rapor edilmiş mi?

  
Mevcut binalarda; yangın dayanımlı tertibatlarda düzgün kapatılmamış veya hasarlı yangın yalıtım kapatmalarının çok büyük tehlikeler yaratma olasılığı çok fazladır.

Birçok mevcut binada doğru olmayan montajlar görülebilir.

- Kırık ve hasarlı yangın yalıtım kapatmaları yüksek yangın ve duman riski oluşturur. Mevcut binalarda yangın dayanımlı duçar ve tabanların düzgün bakımı çok önemlidir. -


Bina Sahipleri ve Sorumlu Tesis Bakım Firmaları için uzun vadeli sonuçlar nelerdir ve bir yenileme, yeniden inşa aşamasında bölmelendirmenin sağlam kaldığından nasıl emin oluruz?

• Ekibinizin ve Taşeronların, bölmelendirme ve yangın yalıtım geçişleri konusunda eğitimi
• Yangın yalıtımına dair net beklentiler belirleyin ve bunları sorumlu taşeronlara iletin.
• Eğitimli ve Kalifiye montajcılar tarafından, hasarlı ve hatalı geçişlerin; Onaya uygun montajı da düşünerek, düzgün ve hızlı bakımı
• Doğru Yangın yalıtım malzemelerinin kullanımı (mevcut yangın yalıtım malzemeleri ile uyumlu)
• Yıllık veya uygun zamanlarda denetleme turları yapın.
• Yangın Yalıtım geçişleri ve hatalarının açık belgelenmesini sağlayın (ör: yangın yalıtım doküman yönetimi için özel bir yazılım kullanımı, resim ve etiketler dâhil) doküman raporlarını idame ettirin ve dosyalayın.
• Duman ve Alev duvarları ile tabanlarını etiketleyin
• Risk değerlendirmenizde doğru pasif yangından korunma tedbirlerini düşünün
• Kullanım kolaylığı, onaylı kullanım alanı, güçlendirme olasılığı, kolay bakım ve denetleme konularına dayalı, kapsamlı bir yangın yalıtım malzeme şartnamesi yazın
• Aynı zamanda yerinde teknik destek ve danışmanlık sağlayan, tecrübeli bir yangın yalıtım üreticisi seçin.
• Ön mühendisliği yapılmış cihazlar gibi kolay bakımlı yangın yalıtım malzemeleri veya denetlemesi kolay önceden şekillendirilmiş ürünler -ki bunlar uzun vadeli bakım ve düzgün montaj bakımından masraf avantajı da sağlarlar- seçerek riskinizi azaltın (Yangın Yalıtım Blokları, Yangın Yalıtım Manşonları)