HILTI HAC-C-T DİŞLİ ANKRAJ KANALLARI İLE YÜKSEK PERFORMANSLI VE GÜVENİLİR TASARIMLAR

Geleneksel kaynaklı gömme çelik plakalara kıyasla ankraj kanalı sistemleri, daha yüksek esneklik sunarken sahada kaynak yapılması ihtiyacını ortadan kaldırır.

Ayrıca ankraj kanalları, delme işlemi gerektirmediğinden sonradan monte edilen sabitleme çözümlerine kıyasla bağlantı başına kurulum süresini azaltabilir ve montaj verimliliğini artırabilir. Bunun yanında, bağlantının yapısal güvenilirliğinin artırılmasına da katkı sağlayabilir. (Ankraj kanallarının diğer kullanım alanları için Bölüm 4'e bakınız.)

Sonradan monte edilen ankrajlara veya kaynaklı bağlantılara olan ihtiyacı ortadan kaldıran ankraj kanalları aşağıdaki avantajları sunar:

• Yapısal bütünlüğü artırır

  – Sertleşmiş beton üzerinde delme işlemi yapılmadığından donatıya zarar verme veya beton yüzeyinde kopma (spalling) riski azaltılır.

• Montajı hızlandırır

  – T-cıvataların konumu kanal profili içerisinde ayarlanabilir ve gerektiğinde yeniden konumlandırılabilir.

• Tasarım ve uygulama esnekliği sağlar

  – Yapı prizini tamamladıktan sonra dahi son aşama hizalama ve konumlandırma değişikliklerine olanak tanır.

Ankraj kanalları; cephe sistemleri, altyapı ve mühendislik yapıları, ulaşım ve altyapı projeleri, mekanik ve elektrik tesisat sistemleri ile endüstriyel üretim tesisleri gibi birçok sektörde yaygın olarak kullanılan bir sabitleme çözümüdür.

HAC-C-T dişli ankraj kanalı sistemi, Hilti'nin güvenilirliği kanıtlanmış HAC-C ve HAC-C-P sıcak haddelenmiş ankraj kanalı çözümleri temel alınarak geliştirilmiş olup, daha yüksek performans ve verimlilik sunar.Dişli kanal ağzına sahip Hilti HAC-C-T ankraj kanalları ve bunlarla uyumlu dişli T-cıvatalar, sahada ayarlanabilirlik gerektiren ve ankraj kanalı boyunca boyuna doğrultuda yük aktarımının önemli olduğu uygulamalar için geliştirilmiş beton içerisine gömülü bir sabitleme çözümüdür. Bu yükler; sismik etkiler, rüzgâr yükleri, hareketli yükler, sabit yükler ve benzeri kesme yüklerinden kaynaklanabilir.Bu sistem, yüksek yükler altında güvenilir yük aktarımı sağlarken tasarım ve montaj esnekliğini bir arada sunar.

_{Şekil 2.1: HAC-C-T dişli ankraj kanalının boyuna doğrultudaki diş profili ve buna uyumlu dişli T-cıvata sistemi.}

Hilti HAC-C-T ankraj kanalı sistemleri için düzenlenmiş ETA-17/0336 (29 Ağustos 2025) Avrupa Teknik Değerlendirmesi (ETA) [1], iki boyutlu yükleme durumları (çekme ve kanala dik kesme yükleri) ile ISO yangın eğrisine göre yangın etkisi altındaki tasarım için EN 1992-4 [2]'e; sismik yükleme durumları için EOTA TR 047 [3]'ye; kanal ekseni doğrultusundaki kesme yükleri için CEN/TR 17080 [7]'e ve yorulma yükleri altındaki tasarım için EOTA TR 050 [4]'ye atıfta bulunmaktadır.

Beton içerisine gömülü ankraj kanalı çözümlerinde; daha yüksek verimlilik, yapı ömrü boyunca ayarlanabilirlik ve yapısal ile yapısal olmayan uygulamalarda ankraj kanalları üzerindeki üçüncü doğrultudaki yüklerin karşılanmasına yönelik artan ihtiyaçlar, çok yönlü bir dişli ankraj kanalı sistemini gerekli kılmıştır. Bu doğrultuda, sıcak haddelenmiş ankraj kanallarında yeni bir geliştirme çalışması gerçekleştirilmiş ve yüksek performans sunan yeni Hilti HAC-C-T dişli ankraj kanalı ürün ailesi kullanıma sunulmuştur.

Yeni çözümün teknik detayları Bölüm 5'te ele alınmadan önce, sistemin başlıca avantajları ve temel uygulama alanları sırasıyla Bölüm 3 ve Bölüm 4'te açıklanmaktadır.

HAC-C-T dişli ankraj kanalları, tasarımdan şantiye uygulamasına kadar uzanan kapsamlı bir SPEC2SITE yaklaşımıyla sunulmaktadır. Bu yaklaşım; ETA-17/0336 kapsamında yayımlanan güncel teknik değerlendirme verilerine dayalı olarak PROFIS Engineering yazılımına entegre tasarım araçlarını, Hilti Engineering Center üzerinde sunulan teknik dokümantasyonu ve yerel Hilti satış ve mühendislik ekipleri tarafından ofisten şantiyeye kadar sağlanan teknik desteği kapsamaktadır.

Yapı mühendisleri, HAC-C-T SPEC2SITE çözümlerini projelerinde kullandıklarında daha verimli tasarım süreçleri yürütebilir ve daha güvenilir teknik şartnameler hazırlayabilirler (Tablo 3.1).

^{Tablo 3.1: HAC-C-T SPEC2SITE çözümü, müşterilerin daha yüksek performanslı, değer mühendisliği yaklaşımına uygun ve daha sürdürülebilir teknik şartnameler hazırlamasına yardımcı olurken tasarım ve uygulama süreçlerinde daha fazla güven sağlar.}

Hilti HAC-C-T ankraj kanalı sistemi, çatlaklı ve çatlaksız betonda; statik (2B ve 3B), dinamik (sismik ve yorulma) yükler ile yangın etkisi altındaki çok çeşitli yapısal ve yapısal olmayan uygulamalar için uygundur. Sistem, yüksek performans gerektiren bağlantılarda güvenilir yük aktarımı ve sahada ayarlanabilirlik sunar. Başlıca uygulama alanlarından bazıları aşağıda gösterilmiştir (Şekil 4.1):

Şekil 4.1: HAC-C-T dişli ankraj kanallarının yapısal ve yapısal olmayan uygulamalardaki kullanım örnekleri.

“Tek sistem, çok sayıda uygulama” yaklaşımı; tasarım süreçlerini sadeleştirir, şantiye uygulamalarındaki karmaşıklığı azaltır, tedarik yönetimini kolaylaştırır ve mühendislerin farklı uygulamalar için tek bir yüksek performanslı çözüm belirlemesine olanak tanır. Bu sayede verimlilik artarken proje paydaşları için daha fazla güven sağlanır.

HAC-C-T dişli ankraj kanalları, çatlaklı ve çatlaksız betonda statik, yarı statik (2B ve 3B), sismik ve yorulma yükleri ile yangın etkisi altındaki kullanımı kapsayan Avrupa Teknik Değerlendirmesi (ETA) kapsamında değerlendirilmiştir (bkz. Kaynak 1). Bunun yanı sıra, yangın dayanımının kritik öneme sahip olduğu tünel uygulamaları için de ilgili kullanım koşullarını kapsayan bir Uzman Raporu (Expert's Report) bulunmaktadır.

Tablo 5.1: HAC-C-T dişli ankraj kanalı sistemlerinin tasarım ve değerlendirilmesinde kullanılan Avrupa Teknik Değerlendirmesi (ETA) ve ilgili teknik raporlar:

6.1 Farklı Profil ve Malzeme Seçenekleri

HAC-C-T dişli ankraj kanalları, geniş bir uygulama yelpazesini desteklemek amacıyla dört farklı kanal profili boyutunda sunulmaktadır: HAC-C-T 29/20, HAC-C-T 40/22, HAC-C-T 50/30 ve HAC-C-T 53/34.Standart ankraj gömme derinliğine sahip bu çözümlere ek olarak, HAC-C-T 40L ve HAC-C-T 50L olmak üzere iki ilave versiyon da bulunmaktadır. Bu ürünler, sırasıyla HAC-C-T 40/22 ve HAC-C-T 50/30 ile aynı kanal profiline sahip olmakla birlikte, daha uzun ankraj elemanları sayesinde tasarımda beton dayanımlarının kritik hale geldiği durumlarda daha yüksek beton kapasitesi sunmaya yardımcı olur.HAC-C-T dişli ankraj kanalları, farklı korozyon koruma gereksinimlerini karşılamak üzere sıcak daldırma galvanizli (HDG) ve paslanmaz çelik A4 malzeme seçenekleriyle temin edilebilmektedir.

Şekil 6.1: HAC-C-T Ürün Ailesi

6.2 Çalışma Prensibi

Kanal ile T-cıvata arasındaki dişli ara yüz, boyuna doğrultudaki kesme yüklerine karşı dayanımı önemli ölçüde artırmakta ve Hilti portföyündeki hem düz HAC-C ankraj kanallarına hem de V profilli kanal çözümlerine kıyasla daha yüksek performans sunmaktadır.

Yenilikçi üretim teknolojisi sayesinde HAC-C-T dişli ankraj kanalı, mevcut teknolojilere kıyasla boyuna kesme yükleri için gerekli montaj torkunu %50'ye kadar azaltırken, bağlantının yüksek yük taşıma performansını korumaktadır. Daha düşük montaj torku sayesinde bağlantı başına kurulum süresi azaltılabilir, montaj verimliliği artırılabilir ve uygulama sırasında oluşabilecek fiziksel zorlanma ile kas yorgunluğu azaltılabilir.

6.3 Evrensel T-Cıvata

Hilti kanal cıvatası (HBC-T) ürün ailesi, farklı ankraj kanalı tipleriyle uyumlu üç farklı konfigürasyondan oluşmaktadır. T-cıvata konfigürasyonuna bağlı olarak farklı çap seçenekleri sunulmakta olup ürün ailesinde M10, M12, M16 ve M20 boyutları bulunmaktadır. T-cıvatalar iki farklı malzeme seçeneğiyle sunulmaktadır:

• Sıcak daldırma galvaniz kaplamalı (HDG/F) 8.8 dayanım sınıfında karbon çeliği

• A4-70 kalite paslanmaz çelik

Bu geniş ürün yelpazesi, farklı yükleme koşulları ve korozyon koruma gereksinimleri için uygun çözüm seçimine olanak tanır.

Tablo 6.1: Hilti dişli kanal cıvatalarının (HBC-T), Hilti ankraj kanalları ile uyumluluğu

Şekil 6.3: Hilti Dişli Kanal Cıvatası (HBC‑T)

HBC‑T, çekme yükleri, kanala dik kesme yükleri, kanal ekseni doğrultusundaki kesme yükleri veya bu yüklerin birleşik etkilerini aktarabilecek şekilde tasarlanmıştır. Boyuna doğrultudaki kesme yüklerinin aktarımı, HBC‑T kanal cıvatası üzerindeki dişler ile HAC‑C‑T dişli ankraj kanallarının dişli kanal ağızları arasındaki mekanik kilitlenme sayesinde gerçekleşir.

T-cıvata üzerinde bulunan yön işareti, montaj öncesinde cıvatanın kanal profiline dik konumda doğru şekilde yerleştirildiğinin kontrol edilmesine yardımcı olur. Ayrıca bu işaret, bağlantı elemanı monte edildikten sonra cıvatanın konumunun montaj ekibi ve denetçiler tarafından kolayca doğrulanabilmesini sağlar.

6.4 100 Yıla Kadar Uzatılmış Tasarım Çalışma Ömrü

Avrupa Değerlendirme Dokümanı EAD 330008-04-0601 kapsamında öngörülen kullanım şartlarına göre, karbon çeliği ve paslanmaz çelik bileşenler için standart kabul edilen 50 yıllık tasarım çalışma ömrüne ek olarak, HAC-C-T için güncellenen ETA-17/0336 belgesi, A4 kalite paslanmaz çelikten üretilen bileşenler için 100 yıllık tasarım çalışma ömrünü de kapsamaktadır. Bu sayede HAC-C-T dişli ankraj kanalları, uzun hizmet ömrü gerektiren projeler için güvenilir ve dayanıklı bir çözüm sunmaktadır.

6.5 Tünel Uygulamaları İçin Uzman Raporu

Standart ISO 834 yangın eğrisi durumunda ürünün yangın dayanımına ilişkin bilgileri kapsayan Avrupa Teknik Değerlendirmesine ek olarak, tünel uygulamalarındaki yangın dayanımı için ek bir Uzman Raporu (ZTV-ING Tünel Yangını) da yayımlanmıştır [5].

6.6 Tasarım Yazılımı

HAC-C-T dişli ankraj kanalları ve HBC-T kanal cıvataları, Hilti PROFIS Engineering yazılımına entegre edilmiştir. Bu entegrasyon sayesinde kullanıcılar ankraj kanalı sistemlerini hızlı ve doğru bir şekilde tasarlayabilir.Basit ve kullanıcı dostu arayüzüyle PROFIS Engineering; statik yükler, sismik etkiler, yorulma yükleri ve/veya yangın etkisi altındaki ankraj kanalı bağlantılarının, güncel yönetmelikler, onaylar ve standartlara uygun olarak tasarlanmasına yardımcı olur.

• Kanal profili üzerindeki önceden hazırlanmış çivi delikleri: Kalıba hızlı ve hassas sabitleme imkânı sağlar.

• Çivi delikleri ve merkezleme çizgisine sahip plastik uç kapaklar: Kanalın doğru ve merkezlenmiş şekilde konumlandırılmasına yardımcı olur. Çivilerin uygun noktalara yerleştirilmesi sayesinde T-cıvata kanal boyunca serbestçe hareket edebilir. Ayrıca T-cıvatanın en dış ankrajların izin verilen sınırları içerisinde sabitlenmesini sağlayan konumlandırma durdurucularına sahiptir.

• Kapalı hücreli dolgu köpüğü: Kanal ağızlarının ve dişli yapıların beton kalıntılarıyla kirlenmesini azaltır.

• Ayarlanabilir T-cıvatalar: Beton dökümünden sonra hata düzeltmeleri için kaydırılabilir ve yeniden konumlandırılabilir.

• Düşük montaj torku: Montajcı üzerindeki fiziksel yükü azaltır ve uygulamanın daha hızlı tamamlanmasına yardımcı olur.

• Dayanıklılık seçenekleri: Farklı çevresel koşulların gereksinimlerini karşılamak üzere yüzey kaplamalı ve/veya paslanmaz çelik seçenekleri sunulur.

For more details regarding products and installation steps refer to relevant IFU for HAC-C-T anchor channel: Put link of respective IFUs from HOL.